Dzisiaj jest: 11 Grudzień 2018        Imieniny: Waldemar, Damazy
Dwa plus dwa to się równa rower: czyli o polityce Ukrainy. cz.1

Dwa plus dwa to się równa rower: czyli o polityce Ukrainy. cz.1

Prof. Czesław Bobrowski relacjonując we wspomnieniach negocjacje prowadzone w okresie międzywojennym ze stroną sowiecką pisał, że rozumiałby, gdyby Sowieci twierdzili, że dwa plus dwa to się równa pięć, ale oni…

Readmore..

Powiedzmy NIE dla potępienia przez Senat RP Akcji Wisła

Powiedzmy NIE dla potępienia przez Senat RP Akcji Wisła

Ruch Społeczny Porozumienie Pokoleń Kresowych, Ogólnopolska Inicjatywa Kresowa wraz Polskimi Patriotami -miłośnikami Kresów prosi o wsparcie inicjatywy poprzez podpisanie i rozpropagowanie poniższej petycji. Oto jej treść: Adresat/Adresaci : Marszałek Senatu…

Readmore..

UŁANI JAZŁOWIECCY W WALCE

UŁANI JAZŁOWIECCY W WALCE

Zorganizowany jesienią 1943 r. w dzielnicy Wschodniej Inspektoratu Lwów-Miasto, na Górnym Łyczakowie, zmotoryzowany pułk Ułanów Jazłowieckich miał za zadanie ochronę ludności polskiej przed bandami UPA, ubezpieczenie radiostacji nadawczych, przyjmowanie „spalonych…

Readmore..

Obchody Odzyskania Niepodległości  przez Polskę w rejonie wileńskim

Obchody Odzyskania Niepodległości przez Polskę w rejonie wileńskim

 Szczęść Boże! i zapraszam do obejrzenia migawek wileńskich i duksztańskich na portalu Administracji Samorządu Rejonu Wileńskiego w jęz. polskim.Ojczyznę wolną racz nam wrócić PanieNa przeciągu wieków naród polski przeżywał okresy…

Readmore..

Gdzie Kopiec na 100-lecie Odzyskania Niepodległości?

Gdzie Kopiec na 100-lecie Odzyskania Niepodległości?

Gdzie Obelisk na 100-lecie Odzyskania Niepodległości, gdzie Kopiec na100-lecie Odzyskania Niepodległości, gdzie Łuk Triumfalny na 100-lecie Odzyskania Niepodległości, gdzie Muzeum Historii Odzyskiwania Niepodległości?Sięgnijmy do kart historii, 123 lata zniewolenia naszej…

Readmore..

KRESOWE SANKTUARIUM NA ZIEMI SZCZECIŃSKIEJ Pw. Św. Rafała Kalinowskiego w Nowogardzie.

KRESOWE SANKTUARIUM NA ZIEMI SZCZECIŃSKIEJ Pw. Św. Rafała Kalinowskiego w Nowogardzie.

 Już od wielu lat Kresowianie spotykają się, 20 listopada na Odpuście w tymże sanktuarium. U stóp św. Rafała Kalinowskiego patrona Sybiraków i wszystkich Kresowiaków. Postać polskiego rzymskokatolickiego duchownego o niezwykłym…

Readmore..

Grudniowy numer KSI (12/18) wydany

Grudniowy numer KSI (12/18) wydany

W grudniowej gazecie m.in: To historyczny dzień !!! W katedrze wileńskiej, w intencji Rzeczypospolitej Polskiej msza PO POLSKU8 listopada w bazylice archikatedralnej w Wilnie modlono się po polsku w intencji…

Readmore..

To historyczny dzień !!!  W katedrze wileńskiej, w intencji Rzeczypospolitej Polskiej msza PO POLSKU.

To historyczny dzień !!! W katedrze wileńskiej, w intencji Rzeczypospolitej Polskiej msza PO POLSKU.

Blisko 30 lat litewscy Polacy czekali na liturgię odprawioną w jęz. polskim. Poniżej co o tym ważnym wydarzeniu zarejestrował portal http://l24.lt/8 listopada w bazylice archikatedralnej w Wilnie modlono się po…

Readmore..

Uroczystości przy pomniku Ofiar  Ludobójstwa na Skwerze  Kresowym w Zielonej Górze  Łężycy

Uroczystości przy pomniku Ofiar Ludobójstwa na Skwerze Kresowym w Zielonej Górze Łężycy

W niedzielę, 7 października, odbyły się doroczne uroczystości na Skwerze Kresowym w Zielonej Górze Łężycy. Odsłonięta została tablica pamięci poświęcona Węgrom udzielającym pomocy Polakom. Napis na tablicy: „Węgrom udzielającym pomocy…

Readmore..

Informacja od ojca jednego  z  zatrzymanych we Lwowie chłopców

Informacja od ojca jednego z zatrzymanych we Lwowie chłopców

W dniu 22 listopada grupa trzech studentów wydziału dziennikarstwa Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu została zatrzymana na Cmentarzu Łyczakowskim Orląt w Lwowie. Próbowali nakręcić etiudę filmową z…

Readmore..

Pamiętamy o losach duchowieństwa i ludności cywilnej na Kresach

Pamiętamy o losach duchowieństwa i ludności cywilnej na Kresach

15 października w ramach „Przystanku Historia”, odbył się pokaz filmu dokumentalnego Tadeusza Arciucha i Macieja Wojciechowskiego „Niedokończone msze wołyńskie” o losach polskiego duchowieństwa i ludności cywilnej na Kresach. Po projekcji…

Readmore..

Dziennikarze „Gazety Lubuskiej” wyróżnieni złotymi odznakami Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich

Dziennikarze „Gazety Lubuskiej” wyróżnieni złotymi odznakami Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich

W sobotę, 6 października w Sali Kolumnowej Urzędu Marszałkowskiego w Zielonej Górze zorganizowana została uroczystość z okazji 30-lecia zielonogórskiego oddziału Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich. Podczas gali wyróżniono dwóch…

Readmore..

Pisarze kresowi – cz.VII - Czesław Miłosz i Litwa

/ 1- czekoladki z Wilna

Inspiracje do napisania artykułu mogą przychodzić niespodziewanie i z różnych stron. Tym razem było to piękne pudełko pysznych czekoladek, które dostałam w prezencie.
Wprawdzie niezapomniany Forrest Gump takie dał porównanie  : „Życie jest jak pudełko czekoladek, nigdy nie wiesz, na co trafisz...”-   to jednak ja wiedziałam od razu na co trafiłam...
Na wieczku było zdjęcie Wilna. Prawdziwe litewskie czekoladki!
 A jak Wilno to Czesław Miłosz- nie miałam wątpliwości, że właśnie o nim chcę napisać.

Wiem, Wilno i Litwa to nie tylko Miłosz.  Zwiedzając Wilno można iść śladami wielkich Polaków:  Mickiewicza, Słowackiego, Syrokomli, Kraszewskiego, Gałczyńskiego, ale ja tym razem wybrałam Czesława Miłosza.

/ 2-Czesław Miłosz

Miłosz to nasz wielki poeta, prozaik, eseista, tłumacz. Kiedyś prawie u nas nieznany, ale gdy stał się  laureatem nagrody Nobla w roku 1980 to cała Polska się nim zachwyciła. Był też laureatem  wielu innych prestiżowych nagród literackich, tłumaczono jego twórczość  na wiele  języków. Czesław Miłosz to doktor honoris causa wielu uniwersytetów w USA i w Polsce, a także  to honorowy obywatel Litwy i miasta Krakowa.
Dorobek poetycki Miłosza to siedemdziesiąt lat pracy w różnych miejscach, w różnych czasach i okolicznościach- nie będę tu analizować całości tego dorobku. Chcę zatrzymać się tylko na małym ułamku jego życia i twórczości- na tym co wiąże się z Kresami, z Litwą i z Wilnem.

Czesław Miłosz urodził się  30 czerwca 1911 roku w Szetejniach na Auksztocie, w majątku dziadków.
Był pierworodnym synem Aleksandra Miłosza i Weroniki Miłoszowej z Kunatów. Pisał o tym:
 „Dobrze jest urodzić się w małym kraju, gdzie przyroda jest ludzka, na miarę człowieka, gdzie w ciągu wieków współżyły ze sobą różne języki i różne religie. Mam na myśli Litwę, ziemię mitów i poezji“


/ 3-Mikalojus Konstantinas Čiurlionis –malarstwo z baśniowej Litwy

W innym miejscu tak poeta wspomina dzieciństwo:
W Szetejniach
„Ty byłaś mój początek i znów jestem z Tobą, tutaj gdzie nauczyłem się czterech stron świata.
Nisko za drzewami strona Rzeki, za mną i budynkami strona Lasu,
na prawo  strona Świętego Brodu,  na  lewo  Kuźni  i Promu.
Gdziekolwiek wędrowałem, po jakich kontynentach, zawsze twarzą byłem zwrócony do Rzeki.
Czując aromat i smak rozgryzionej białoczerwonej soczystości ajeru.
Słysząc stare pogańskie pieśni żeńców wracających z pola, kiedy słońce pogodnych wieczorów dogasało za pagórkami.
W zdziczałej zieleni mógłbym wskazać miejsce altany, gdzie zmuszałaś mnie, żebym stawiał pierwsze koślawe litery.” …
„Trzymałaś lejce i dwoje  nas  jechało  jednokonną  bryczką w gościnę do wielkiej wioski pod lasem.
Gałęzie jej jabłoni i grusz ugięte pod nadmiarem owoców, ganki domów, ozdobne, nad ogródkami malw i ruty.
Twoi dawni uczniowie, teraz gospodarze, podejmowali nas rozmową o urodzajach, kobiety pokazywały swoje warsztaty tkackie i deliberowałyście długo o kolorach osnowy i odetki.
Na stole wędliny, plastry miodu w glinianej misie, i piłem kwas chlebowy z blaszanej kwarty.”


/ 4-rzeka Miłosza

Tereny na których poeta się  wychował, wraz ze swą wielokulturową i tolerancyjną atmosferą, wywarły decydujący wpływ na jego twórczość,  często odwoływał się do wspomnień z dzieciństwa:
„Spójrz na niemiecką mapę sztabową z czasu pierwszej wojny:
To jest dolina Niewiaży, samo serce Litwy.
Kto nią jechał, po obu stronach widział białe dwory.
Tu oto Kałnoberże, naprzeciwko Szetejnie,
Dom, w którym się urodziłem, wyraźnie widoczny”
(Czesław Miłosz, „Rok 1911” z tomu „Kroniki”)


/ 5-dawny dworek w Szetejniach


/ 6-upamiętnienie tego miejsca

I jeszcze inne wspomnienia z krainy jego dzieciństwa:
„Urodziłem się w samym środku Litwy i miałbym większe prawo napisać „Litwo, ojczyzno moja” niż mój wielki patron Mickiewicz. W ciągu wielu lat spędzonych w Ameryce siłą mojej poezji było przywiązanie do moich prowincjonalnych korzeni w powiecie kiejdańskim. Jednakże moja rodzina już w szesnastym wieku mówiła po polsku. Do szkół chodziłem polskich.”

Okres wileński Czesława Miłosza – to okres nauki w  Gimnazjum im. Zygmunta Augusta i na Uniwersytecie Stefana Batorego. O Wilnie pisze poeta w wierszu „Rodowód” :
„Na pewno mamy wiele ze sobą wspólnego
My wszyscy, którzy rośliśmy w miastach Baroku
Nie pytając jaki król ufundował kościół
Mijany co dzień, jakie księżne mieszkały w pałacu,
Ani jak nazywali się architekci, rzeźbiarze,
Skąd przybyli i kiedy, czym stali się sławni.
 Woleliśmy grać w piłkę pod rzędem strojnych portyków,
Biegać obok wykuszów i schodów z marmuru.
Potem nam były milsze ławki w cienistych parkach
Niż nad głowami gęstwa gipsowych aniołów.
A jednak coś nam zostało: predylekcja do linii krętej,
 Wysokie spirale przeciwieństw, płomieniopodobne,
Strojenie kobiet w suto drapowane suknie,
żeby dodawać blasku tańcowi szkieletów .”

/ 7,8- „linie kręte”  w Wilnie

/ 9-Ostra Brama

 Tak, to prawda- dzieci niewiele interesują się zabytkami, które ich otaczają. To normalne, że gimnazjaliści bardziej zajęci byli piłką, niż barokiem Wilna, a studenci zachwyceni byli ławkami w parku, gdzie spotykali się na romantycznych spacerach z dziewczynami. Poeta zauważa jednak, że choć wtedy nie odbierali właściwie sztuki i architektury to jednak codzienne obcowanie z tą sztuką pozostawiło niezatarty, choć nieświadomy za młodu ślad we wrażliwości i spostrzeganiu wielu zjawisk.
Na Uniwersytecie Wileńskim Miłosz  studiował polonistykę, lecz po krótkim czasie przeniósł się na Wydział Nauk Społecznych, gdzie ukończył prawo. Będąc studentem dużo pisał w „Żagarach“, był współredaktorem tego czasopisma skupiającego środowisko młodych wileńskich katastrofistów.. Należał też do Klubu Włóczęgów, z którymi jeździł na coniedzielne wycieczki.
W 1933 ukazał się debiut książkowy Miłosza: „Poemat o czasie zastygłym”, za który autor otrzymał Nagrodę im. Filomatów przyznawaną przez ZZLP w Wilnie.
Tak wyglądały początki działalności i twórczości naszego noblisty. Potem był staż w Paryżu, praca w Warszawie, okres wojenny w Rumunii, Wilnie, Warszawie i w Goszycach pod Warszawą, następnie Nowy Jork, Waszyngton, Paryż, Maison Laffite aż w końcu wyjechał do Stanów Zjednoczonych i osiadł na stałe w Berkley gdzie otrzymał posadę profesora na Wydziale Języków i Literatur Słowiańskich University of California.
Czesław Miłosz stał się poważaną osobistością, wielkim poetą, ale nie zapomniał o swojej ojczyźnie, napisał wiersz:

„W mojej ojczyźnie, do której nie wrócę,
Jest takie leśne jezioro ogromne,
Chmury szerokie, rozdarte, cudowne
Pamiętam, kiedy wzrok za siebie rzucę.

I płytkich wód szept w jakimś mroku ciemnym,
I dno, na którym są trawy cierniste,
Mew czarnych krzyk, zachodów zimnych czerwień,
Cyranek świsty w górze porywiste.

Śpi w niebie moim to jezioro cierni.
Pochylam się i widzę tam na dnie
Blask mego życia. I to, co straszy mnie,
Jest tam, nim śmierć mój kształt na wieki spełni.”


/ 10,11,12- wody litewskie

Jednak grubo się mylił, pisząc, że nie wróci do ojczyzny. Powracał i na Litwę, i do Polski.
W 1981 poeta odwiedził Polskę i odebrał doktorat honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W roku akademickim 1981/82 wygłosił na Harvardzie cykl odczytów o współczesnej poezji.
W 1989 przyjechał powtórnie do Polski. Odtąd odwiedzał kraj coraz częściej, aż obok Berkeley jego drugim domem stał się Kraków.

Inne cytaty Czesława Miłosza o Wilnie:
„Miasto było ukochane i szczęśliwe, zawsze w czerwcowych piwoniach i późnych bzach, pnące się barokowymi wieżami ku niebu.”


/ 13,14 – wieże Wilna

 „Dla Polaka Wilno jest nadal kolebką romantyzmu, czyli najważniejszego w polskiej historii ruchu, którego znaczenie wykracza poza literaturę”

Bogaty we wspomnienia jest utwór „Dolina Issy“. Wpływ na poetę wywarły także wydarzenia historyczne, których był świadkiem: rewolucja październikowa, I i II wojna światowa. Najbardziej znane jego utwory: „Traktat moralny“, „Traktat poetycki“, „Zniewolony umysł“, „Zdobycie władzy“, „Dolina Issy“, „Ziemia Ulro“, „Historia literatury polskiej do roku 1939“, „O podróżach w czasie“,  „Spiżarnia literacka“, „Wiersze ostatnie“, „Na brzegu rzeki“, „Szukanie ojczyzny“, „Miasto bez imienia“ i inne.

Miłosz zachwycił się pewnym obrazem:
„Istnieje obraz namalowany przez wileńskiego malarza, dla mnie przejmujący. Jego autor, Ludomir Śleńdziński, był jednym z najbardziej znanych malarzy Wilna w okresie międzywojennym. Przez pewien czas nauczał rysunku w mojej szkole, następnie prowadził swoją pracownię na uniwersytecie. Był rdzennym wilnianinem i synem dynastii malarzy - malarzami byli jego ojciec i dziadek. Otóż Ślendzinski, opuszczając Wilno w roku 1945, namalował nieco baśniowy portret miasta jako feerii wież kościelnych i obłoków. Nazwał to Oratorium. Obraz jest przechowywany w galerii im. Ślendzińskich w Białymstoku. Ja osobiście nazwałbym Oratorium hymnem pochwalnym na cześć piękna architektury wileńskiej, a zarazem pieśnią żalu. I ten lament wygnańca pozostanie na zawsze w historii miasta, kiedy nikt już nie będzie pamiętać o podziale na zwycięzców i zwyciężonych.”


 /15,16 – Ludomir Śleńdziński „Oratorium”

Śleńdziński namalował jeszcze potem powtórnie obraz Oratorium, więc możemy przypuszczać, że ten temat był bardzo ważny nie tylko dla Miłosza.  
http://artyzm.com/obraz.php?id=3027
Wilno siłą rzeczy od zawsze było obecne w literaturze polskiej. Niestety Tadeusz Konwicki i Czesław Miłosz pisali o Wilnie jako ostatni.
    Miasto młodości- Cz.Miłosz
Przystojniej byłoby nie żyć. A żyć nie jest przystojnie,
Powiada ten, kto wrócił po bardzo wielu latach
Do miasta swojej młodości. Nie było nikogo
Z tych, którzy kiedyś chodzili tymi ulicami,
I teraz nic nie mieli oprócz jego oczu.
Potykając się, szedł i patrzył zamiast nich
Na światło, które kochali, na bzy, które znów kwitły.
Jego nogi, bądź co bądź, były doskonalsze
Niż nogi bez istnienia. Płuca wdychały powietrze
Jak zwykle u żywych, serce biło
Zdumiewając, że bije. W ciele teraz biegła
Ich krew, jego arterie żywiły ich tlenem.
W sobie czuł ich wątroby, trzustki i jelita.
Męskość i żeńskość, minione, w nim się spotykały,
I każdy wstyd, każdy smutek, każda miłość.
Jeżeli nam dostępne rozumienie,
Myślał, to w jednej współczującej chwili,
Kiedy co mnie od nich oddzielało, ginie,
I deszcz kropel z kiści bzu sypie się na twarz
Jego, jej i moją równocześnie.


/ 17- uśmiech poety

Dzisiaj w Szetejniach, miejscu urodzin poety powstało miejsce jego pamięci, muzeum i ośrodek spotkań.
W 1999 roku został uroczyście otwarty odnowiony Biały Spichlerz dworski (architekt Algimantas Kančas). Cz. Miłosz opowiadał, że w dzieciństwie lubił patrzeć przez okno na strychu spichlerza na oddaloną kościelną wieżę w Kiejdanach.
Na południowej stronie mansardy po rekonstrukcji pojawiło się oddzielne jednopokojowe mieszkanie. Zachowało się okno, przez które przyszły Noblista obserwował wieżę kościoła w Kiejdanach. Właśnie w tym pokoju Cz. Miłosz odpoczywał w lipcu 1999 r., kiedy po ciężkiej podróży po raz ostatni odwiedził Szetejnie.
Rezydencyjne Centrum Konferencji obecnie należy do Uniwersytetu Witolda Wielkiego, odbywają się w nim imprezy społeczności akademickiej. W centrum znajduje się ekspozycja prezentująca najważniejsze momenty życiowe i twórcze Czesława Miłosza.


/ 18- Biały Spichlerz w Szetejniach

Na koniec tych litewskich wspomnień o Czesławie Miłoszu dołączam jeszcze jedno zdjęcie z Wilna. Dostałam je od Romka Mieczkowskiego znad Wilii wraz z życzeniami świątecznymi.
Czesław Miłosz też by się ucieszył.

/ 19- Wileńskie Jajo fot.R.M.

W opracowaniu korzystałam ze stron:
http://www.milosz.pl/
http://culture.pl/pl/tworca/czeslaw-milosz
http://przewodnik-wilno.lt/wycieczka-po-wilnie/sladami-wybitnych-polakow-w-wilnie/czeslaw-milosz
http://www.kedainiutvic.lt/turystyka/pl/ciekawostki/ojczyzna-czeslawa-milosza
https://sparfianowicz.wordpress.com/z-dawnych-podrozy/rok-2011/w-strone-issy/
http://artyzm.com/obraz.php?id=3027
Wykorzystałam też nasze zdjęcia rodzinne